Kaniyazova Jupargul
(1980-jıl 14-fevral, Shımbay rayonı)
Qaraqalpaq, ózbek, qırqız ádebiy baylanısları máselelerin izertlewshı Jupargul Orınbaevna Kaniyazova 1980-jılı 14-fevralda Shımbay rayonında tuwılǵan. 1997-jılı Shımbay rayonındaǵı 15-mektepti pitkergen. 1997–2001-jılları Qaraqalpaq mámleketlik universiteti filologiya fakultetiniń qaraqalpaq tili hám ádebiyatı qánigeligi bakalavr tálim baǵdarın, 2001–2003-jılları usı universitettiń magistratura bóliminiń «Ádebiyattanıw (qaraqalpaq ádebiyatı)» qánigeligin, 2003-2006-jılları aspiranturanı tamamlaǵan. 2006–2018- jılları Qaraqalpaq mámleketlik universiteti assistenti, 2018–2020- jılları Qaraqalpaq mámleketlik universiteti qaraqalpaq ádebiyatı kafedrasında docent wazıypasın atqarıwshı, 2020-jıldan kafedra docenti bolıp isleydi. 2021–2023-jılları 10.00.12 – Qaraqalpaq ádebiyatı qánigeligi boyınsha doktoranturada oqıydı. Jupargúl Kaniyazova 2024-jıl fevral ayınan Qaraqalpaq mámleketlik universitetinde qaraqalpaq ádebiyatı kafedrası docenti lawazımında isleydi.
2014–2016-jılları Qaraqalpaq mámleketlik universiteti qaraqalpaq ádebiyatı kafedrasında 10.00.03. – Qaraqalpaq tili. Qaraqalpaq ádebiyatı qánigeligi boyınsha óz betinshe izleniwshi boldı hám 2018-jılı «Sh.Seyitov romanlarında xarakter jaratıw sheberligi («Xalqabad» roman-tetralogiyası mısalında)» temasında filologiya ilimleri boyınsha filosofiya doktorı (PhD) ilimiy dárejesin alıw ushın dissertaciyasın qorǵadı. Usı izertlewi tiykarında 2023-jılı «Sh.Seyitov romanlarında qaharman xarakterin jaratıw sheberligi («Xalqabad» roman-tetralogiyası mısalında)» monografiyasın baspadan shıǵardı.
2025-jılı 25-aprelde Jupargul Kaniyazova filologiya ilimleriniń doktorı, professor Qurbanbay Járimbetovtıń ilimiy másláhátshiliginde «Qaraqalpaq, ózbek, qırǵız prozasında syujet hám obrazlar tipologiyası (Sh.Seytov, Sh.Xalmırzaev hám Sh.Aytmatovlar prozası mısalında) temasında 10.00.06 – Salıstırmalı ádebiyattanıw, salıstırmalı til bilimi hám awdarmatanıw qánigeligi boyınsha filologiya ilimleriniń doktorı (DSc) ilimiy dárejesin alıw ushın dissertaciya jumısın qorǵadı.
Sońǵı jılları qaraqalpaq ádebiyattanıw iliminde tuwısqan xalıqlar ádebiyatları menen baylanısları máselelerin, olardaǵı hár qıylı kórkem-ádebiy qubılıslardı salıstırıp úyreniw turaqlı baǵdar aldı. Bul boyınsha bir qatar miynetler islendi, doktorlıq dissertaciyalar jaqlandı. Atap aytqanda, qaraqalpaq, ózbek, túrkmen ádebiyatlarınıń baylanısları hám tipologiyalıq uqsaslıqları boyınsha filologiya ilimleriniń doktorları K.Qurambaev, B.Qurbanbaev, O.Ǵaylıeva, G.Qurambaeva, Z.Qabulovalardıń miynetlerin atap kórsetsek boladı. J.Kaniyazovanıń qaraqalpaq, ózbek hám qırǵız prozasındaǵı obrazlar hám syujet tipologiyası temasındaǵı doktorlıq dissertaciyası joqarıda aytılǵan baǵdarlardı dawam etiwshi hám bekkemlewshi jumıs bolıp tabıladı.
J.Kaniyazova 70 den aslam ilimiy maqalalar, 2 monografiya, 3 oqıw qollanbası avtorı.
Kitapalrı: Qaraqalpaq adebiyattanıwı ham adebiy sın tariyxı (Q.Járimbetov, P.Nurjanovlar menen birgelikte). Oqıw qollanba. Тashkent, 2021; Turkiy xalıqlar adebiyati. Oqıw qollanba. (Q.Turdıbaev penen birgelikte). Тashkent, 2022; Qaraqalpaq adebiyattanıwı ham adebiy sın tariyxı. Xrestomstiya. (Q.Járimbetov, P.Nurjanovlar menen birgelikte). Тashkent, 2023. Sh. Seyitov romanlarında qaharman xarakterin jaratıw sheberligi («Xalqabad» roman-tetralogiyası mısalında). Monografiya. Тashkent, 2023. Qaraqalpaq, ózbek, qırǵız prozasında syujet hám obrazlar tipologiyası (Sh.Seytov, Sh.Xalmırzaev hám Sh.Aytmatov prozası mısalında). Monografiya. – T.: “Dimal” nashriyoti, 2024. – 192 b.
Maqalaları:
Қарақалпақ, қырғыз ҳәм өзбек прозасында образлар типологиясы // Nukus davlat pedagogika instituti. Fan va Jamiyat. – Нукус, 2020. – №3. – Б. 83-85.
Қарақалпақ ҳәм қырғыз прозасында әдебий тәсир ҳәм типология // Nukus davlat pedagogika instituti. Fan va Jamiyat. – Нукус, 2020. – №4. – Б. 94-96.
Ш.Сейтов ва Ш.Холмирзаев ижодида образлар типологияси // Наманган давлат университети Илмий ахборотномаси. –Наманган, 2021. – №1. – Б. 366-372.
Ш.Сейтовнинг «Хавфли бyрилиш» ва Ш.Холмирзаевнинг «Олабўжи» романларида ўтиш даври бадиий талқини // XIII International Multidisciplinary Conference “Prospects and Key Tendencies of Science in Contemporary World”. Bubok Publishing S.L. – Madrid, Spain. 2021. – P. 82-86
Qaraqalpaq, ózbek hám qırǵız prozasında ótiw dáwiriniń súwretleniwi // «Филология ҳәм оны оқытыў тараўларындағы фундаменталь ҳәм инновациялық изертлеўлер» атамасындағы Республикалық илимий-теориялық конференция материаллары. – Нөкис, 2021. – Б. 39-42.
Ш.Сейтов ҳәм Ш.Айтматов прозасында қаҳарман образы («Жаманшығанақтағы Ақтуба» романы ҳәм «Ақ кеме» повестьлери мысалында) // «Түркий филологияның әҳмийетли мәселелери». Илимий мақалалар топламы.– Нөкис, «Qaraqalpaqstan», 2021. – Б. 357-361.
Жазыўшы лабораториясы ҳәм көркем шығарма (Ш.Айтматовтың «Жамила» ҳәм Ш.Халмырзаевтың «Он сегизге шықпаған ким бар» повестьлериниң типологиясы ҳаққында ойлар) // «Түркий халықлары фольклоры ҳəм əдебияты тарийхы изертлениўиниң əҳмийетли мəселелери» атамасындағы online халықаралық илимий-теориялық конференция материаллары топламы. – Нөкис, 2021. – Б. 154-157.
Қарақалпақ ҳәм қырғыз прозасында образлар типологиясы (Ш.Сейтов ҳәм Ш.Айтматов повестьлери мысалында) // «Қазіргі қазақ тілі мен əдебиеті: мəселелер мен шешу жолдары» тақырыбындағы халықаралық online ғылыми-теориялық конференция материалдары. – Нөкіс, 2021. – Б. 113-115.
Ш.Сейтовтың «Жаман шығанақтағы Ақ туба» ҳәм Ш.Халмырзаевтың “Олабўжи” романларында тубалаўшылық дәўириниң сүўретлениўи // Сўз санъати. Халқаро илмий журнал. – Тошкент, 2022. – №3. – Б. 184-191.
Beschreibung der periode in den romanen von Sh.Kholmirzaev «Dinosaurier» und Ch.Aytmatov «Der bergfall (Ewige königin)» // Berlin Studies Transnational Journal of Science and Humanities, 2(1.6 Philological sciences), 2022. – P. 212–216.
The description of the period of development in Sh.Seitov’s “A steep turn” and Sh.Khalmirzaev’s “Horror” novels // International Journal of Early Childhood Special Education (INT-JECS) , Vol 14, Issue 07, 2022, – P.629-641. (Impact Factor SJIF: 5,71)
Typology of Plot and Images in Karakalpak and Kyrgyz Stories // Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture (CAJLCP). Volume: 03. – Ispaniya, 2022. – P.46-51. (Impact Factor SJIF- 5.63)
Folklorisms in Karakalpak and Kyrgyz prose (as an example of the prose of Sh.Seytov and Сh.Aytmatov). // Qoraqalpoq davlat universiteti. Qoraqalpog’istonda fan va ta’lim. – Nukus, 2022. – №2/1. – P.175-179.
Ш.Сейтовтың «Шырашылар» ҳәм Ш.Халмырзаевтың «Қыл көпир» романларында типологиялық уқсаслықлар // Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Қорақалпоғистон бўлими ахборотномаси. – Нукус, 2022. – №4 (269). – Б. 128-134. (10.00.00. №16).
Ш.Сейтов ҳәм Ш.Айтматов прозасында ғарры образы // Innovation in the Modern Education System: a collection scientific works of the International scientific conference (22 June, 2022) – Washington, USA: «CESS», 2022. – P. 71-75.
Qaraqalpaq hám qırǵız povestlerinde syujet hám obrazlar tipologiyası // «Қарақалпақстан регионында жоқары билим ҳәм илим-пән раўажланыўында Қарақалпақ мәмлекетлик университетиниң орны: кеше, бүгин, ертең (Қарақалпақ мәмлекетлик университетиниң 45 жыллығына бағышланады)» атамасындағы халық аралық илимий-әмелий конференция материаллары топламы. – Нөкис, 2022. – Б. 346-348.
Ш.Айтматовтың «Кассандра таңбасы» романының образлар системасы // «Ҳәзирги қарақалпақ филологиясының мәселелери». (Илимий мақалалар топламы). – Нөкис: «Arial Nukus», 2023. – Б. 53-57.
The image of a woman in the works of Ch.Aitmatov, Sh.Kholmirzaev and Sh.Seitov // XLVI International Multidisciplinary Conference “Recent Scientific Investigation”. Primedia E-launch LLC. – Shawnee, USA. 2023. – P. 84-89.
Qoraqalpoq, o‘zbek va qirg‘iz nasrida animalistik obrazlar // Хоразм Маъмун академияси ахборотномаси. – Урганч, 2023. – №8/4 (105). – Б. 23-26.
Sh.Xalmırzaevtiń “Sońǵi bándirgi” hám Sh.Aytmatovtıń “Boranlı bándirgi” romanlarında obrazlar tipologiyası // Сўз санъати. Халқаро илмий журнал. – Тошкент, 2023. – №SI-1. – Б. 30-34.
The creativity of Sh. Aitmatov and Sh. Seitov: literary influence and typology // EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR) — Peer Reviewed Journal. – Indiya, 2023. Volume: 9, Issue: 8. – P. 279-282. (Impact Factor SJIF: 8.224)
Typology of the Youth Image in Karakalpak, Uzbek and Kyrgyz Prose // Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture. –Ispaniya, 2023. Volume: 04, Issue: 08. – P. 44-47. (Impact Factor SJIF- 5.63)
The image of old man in Karakalpak, Uzbek and Kyrgyz prose // Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar xalqaro ilmiy-metodik jurnali. – Buxoro, 2023. – №7. – P. 57-59.
Basis of typological study comparing Karakalpak, Uzbek and Kyrgyz prose // Qoraqalpoq davlat universiteti. Qoraqalpog‘istonda fan va ta’lim. – Nukus, 2024. – №4/1. – P. 750-755.
Sh.Seytovtıń “Qashqın” hám Sh.Aytmatovtíń “Dáslepki muǵallim” povestlerinde obrazlar tipologiyası // “Adabiy ta’lim metodologiyasi: xalqaro tajriba va ilmiy hamkorlik” mavzusidagi professor Hamidulla Boltaboyev tavalludining 70 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari. 2-kitob. – Toshkent: Mashhur Press, 2024. – B. 535-543.
Shıńǵıs Aytmatovtıń «Kassandra tańbası» romanı syujeti // Интернаука, № 42(359) Ноябрь 2024 г.Часть 3. – B. 72-75.