{"id":434,"date":"2025-12-10T15:08:37","date_gmt":"2025-12-10T10:08:37","guid":{"rendered":"https:\/\/janubiyorol.uz\/?page_id=434"},"modified":"2025-12-10T15:08:37","modified_gmt":"2025-12-10T10:08:37","slug":"ibrayim-yusupov","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/ibrayim-yusupov","title":{"rendered":"Ibray\u0131m Yusupov"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/janubiyorol.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ibrayim-Yusupov.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-436\" src=\"http:\/\/janubiyorol.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ibrayim-Yusupov-274x300.jpg\" alt=\"\" width=\"274\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/janubiyorol.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ibrayim-Yusupov-274x300.jpg 274w, https:\/\/janubiyorol.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ibrayim-Yusupov.jpg 324w\" sizes=\"auto, (max-width: 274px) 100vw, 274px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/span><strong style=\"text-align: center;\">Ibray\u0131m Yusupov<\/strong><\/p>\n<p>XX \u00e1sir qaraqalpaq \u00e1debiyat\u0131n\u0131\u0144 ideya-tematikal\u0131q, janrl\u0131q h\u00e1m k\u00f3rkemlik jaqtan h\u00e1r t\u00e1repleme bay\u0131p, rawajlan\u0131w\u0131na salmaql\u0131 \u00fales qosqan elimizdi\u0144 belgili shay\u0131r\u0131 Ibray\u0131m Yusupov bol\u0131p tab\u0131lad\u0131. I. Yusupovt\u0131\u0144 poeziyas\u0131 \u00d3zbekstan xal\u0131q shay\u0131r\u0131 Zulfiya Israilovan\u0131\u0144 s\u00f3zi menen aytqanda: \u00abQaraqalpaq hawaz\u0131\u00bb bol\u0131p xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 j\u00fareginen tere\u0144 or\u0131n ald\u0131.<\/p>\n<ol>\n<li>Yusupov 1929-j\u0131l\u0131 5-mayda Sh\u0131mbay qalas\u0131na jaq\u0131n jerdegi Azat aw\u0131l\u0131nda \u00f3z d\u00e1wirini\u0144 ziyal\u0131 adamlar\u0131n\u0131\u0144 biri Yusup axunn\u0131\u0144 sha\u0144ara\u01f5\u0131nda d\u00fanya\u01f5a keledi. Ol 1949-j\u0131l\u0131 Qaraqalpaq m\u00e1mleketlik pedagogikal\u0131q institut\u0131n tamamlap, us\u0131 institutta oq\u0131t\u0131wsh\u0131 bol\u0131p islep qalad\u0131. 1961-62-j\u0131llar\u0131 \u00ab\u00c1miwd\u00e1rya\u00bb jurnal\u0131n\u0131\u0144 bas redaktor\u0131, 1962-65-j\u0131llar\u0131 N. D\u00e1wqaraev at\u0131nda\u01f5\u0131 tariyx, til h\u00e1m \u00e1debiyat institut\u0131nda ilimiy x\u0131zmetker, b\u00f3lim basl\u0131\u01f5\u0131, 1965-80-j\u0131llar\u0131 Qaraqalpaqstan jaz\u0131wsh\u0131lar awqam\u0131n\u0131\u0144 basl\u0131\u01f5\u0131, 1980-85-j\u0131llar\u0131 \u00abErkin Qaraqalpaqstan\u00bb gazetas\u0131n\u0131\u0144 bas redaktor\u0131, bunnan keyingi j\u0131llarda Respublikal\u0131q paraxatsh\u0131l\u0131qt\u0131 qor\u01f5aw qor\u0131n\u0131\u0144, Respublikal\u0131q ruwx\u0131y h\u00e1m a\u01f5art\u0131wsh\u0131l\u0131q oray\u0131n\u0131\u0144 basl\u0131\u01f5\u0131 waz\u0131ypalar\u0131nda isledi. I. Yusupov 1956-j\u0131ldan baslap Jaz\u0131wsh\u0131lar awqam\u0131n\u0131\u0144 a\u01f5zas\u0131 bol\u01f5an. Shay\u0131r t\u00farli tarawlarda x\u0131zmet etiwine qaramastan, d\u00f3retiwshilik miynet on\u0131\u0144 \u00f3mir jol\u0131n\u0131\u0144 aj\u0131ralmas b\u00f3legi bold\u0131. Ol \u00f3zi jasa\u01f5an zamanda qanday ja\u0144al\u0131qlar bolsa, olard\u0131 lirikal\u0131q, liro-epikal\u0131q, dramal\u0131q h\u00e1m prozal\u0131q sh\u0131\u01f5armalar\u0131nda ke\u0144nen s\u00e1wlelendirip keldi. Shay\u0131rd\u0131\u0144 qaraqalpaq, \u00f3zbek, q\u0131r\u01f5\u0131z, t\u00farkmen, rus tillerinde q\u0131rqqa jaq\u0131n qos\u0131qlar h\u00e1m poemalar toplamlar\u0131 bas\u0131l\u0131p sh\u0131qt\u0131. On\u0131\u0144 \u00abBax\u0131t lirikas\u0131\u00bb (1955), \u00abK\u00fansh\u0131\u01f5\u0131s jolawsh\u0131s\u0131na\u00bb (1959), \u00abOylar\u00bb (1960), \u00abJeti as\u0131r\u0131m\u00bb (1961), \u00abDala \u00e1rmanlar\u0131\u00bb (1966), \u00abZaman a\u01f5\u0131m\u0131\u00bb (1968), \u00abKewil kewilden suw isher\u00bb (1971), \u00abTumaris h\u00e1m basqa poemalar\u0131\u00bb (1974), \u00abYosh\u00bb (1977), \u00abD\u00e1wir samallar\u0131\u00bb (1982), \u00abAlasatl\u0131 d\u00fanya bul\u00bb (1987), \u00abDuzl\u0131 samallar\u00bb (1988), \u00abKewildegi ke\u0144 d\u00fanya\u00bb (1989), \u00ab\u00damit ja\u01f5\u0131s\u0131\u00bb (1990), \u00abBegligi\u0144di buzba sen\u00bb (1995), \u00ab\u00d3mir, sa\u01f5an ash\u0131qpan&#8230;\u00bb (1999), \u00abH\u00e1r kimni\u0144 \u00f3z zaman\u0131 bar\u00bb (2004), \u00abTa\u0144lawl\u0131 sh\u0131\u01f5armalar\u0131n\u0131\u0144 eki toml\u0131\u01f5\u0131\u00bb (1978, 1979, 1992) s\u0131yaql\u0131 poeziyal\u0131q toplamlar\u0131 bas\u0131l\u0131p sh\u0131qt\u0131. G\u00farri\u0144 h\u00e1m osherkler j\u0131yna\u01f5\u0131 \u00ab\u01f4arr\u0131 tutta\u01f5\u0131 g\u00faz\u00bb degen atama menen 1963-j\u0131l\u0131 arnawl\u0131 kitap bol\u0131p bas\u0131ld\u0131. I. Yusupovt\u0131\u0144 \u00e1debiyat, m\u00e1deniyat taraw\u0131nda islegen ull\u0131 x\u0131zmetleri joqar\u0131 bahalan\u0131p, \u00abQaraqalpaqstan\u01f5a miyneti si\u0144gen m\u00e1deniyat x\u0131zmetkeri\u00bb, \u00ab\u00d3zbekstan h\u00e1m Qaraqalpaqstan xal\u0131q shay\u0131r\u0131\u00bb h\u00farmetli ataqlar\u0131 berildi. Ol Berdaq at\u0131nda\u01f5\u0131 m\u00e1mleketlik s\u0131yl\u0131qt\u0131\u0144, H\u00e1mid \u00c1limjan at\u0131nda\u01f5\u0131 jaz\u0131wsh\u0131lar s\u0131yl\u0131\u01f5\u0131n\u0131\u0144 laureat\u0131 bold\u0131. \u00abMiynet q\u0131z\u0131l bayraq\u00bb, \u00abXal\u0131qlar dosl\u0131\u01f5\u0131\u00bb, \u00abEl-jurt h\u00farmeti\u00bb ordenlerine h\u00e1m 1999-j\u0131l\u0131 \u00abH\u00farmetli professor\u00bb d\u00e1rejesin al\u0131w\u01f5a, al 2004-j\u0131l\u0131 \u00ab\u00d3zbekstan Qaharman\u0131\u00bb degen h\u00farmetli ataqqa miyasar bold\u0131.<\/li>\n<li>Yusupov Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 Gimnini\u0144 avtor\u0131, I. Yusupov d\u00fanya xal\u0131qlar\u0131 shay\u0131rlar\u0131n\u0131\u0144 qos\u0131qlar\u0131n qaraqalpaq tiline awdard\u0131. Bul awdarmalar \u00abM\u00e1\u0144gi bulaqlar\u00bb (1985) degen atama menen bas\u0131l\u0131p sh\u0131qt\u0131. Dramaturgiya janr\u0131na da salmaql\u0131 \u00fales qos\u0131p \u00abQ\u0131rq q\u0131z\u00bb, \u00ab\u00d3mirbek laqq\u0131\u00bb dramalar\u0131n jazd\u0131. Qaraqalpaq saxnas\u0131nda birinshi m\u00e1rte opera janr\u0131nda \u00ab\u00c1jiniyaz\u00bb librettos\u0131n jaz\u01f5an h\u00e1m \u00c1jiniyaz obraz\u0131n d\u00f3retken I. Yusupov bold\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Shay\u0131rd\u0131\u0144 \u00abWatan\u00bb dep atal\u01f5an e\u0144 d\u00e1slepki qos\u0131\u01f5\u0131 1946-j\u0131l\u0131 \u00abQ\u0131z\u0131l Qaraqalpaqstan\u00bb gazetas\u0131nda bas\u0131l\u0131p sh\u0131qsa, e\u0144 d\u00e1slepki \u00abJoldas mu\u01f5al lim\u00bb poemas\u0131 1949-j\u0131l\u0131 pedagogikal\u0131q institutt\u0131 pitkeretu\u01f5\u0131n j\u0131l\u0131 20 jas\u0131nda jar\u0131q k\u00f3redi. Bul poema on\u0131 ke\u0144 j\u00e1miyetshilikke talantl\u0131 jas shay\u0131r s\u0131pat\u0131nda tan\u0131t\u0131w\u01f5a h\u00e1m shay\u0131rl\u0131q dep atal\u01f5an mashaqatl\u0131 h\u00e1m l\u00e1zzetli k\u00e1sipke ba\u01f5darlaw\u01f5a sebepshi bold\u0131. Birinshi qos\u0131qlar j\u0131yna\u01f5\u0131 \u00abBax\u0131t lirikas\u0131\u00bb 1955-j\u0131l\u0131 bas\u0131l\u0131p sh\u0131qt\u0131. Us\u0131 j\u0131llardan baslap ull\u0131 talant iyesi 60 j\u0131l\u01f5a shamalas \u00f3mirinde qos\u0131q arqal\u0131 xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 j\u00faregine jol taw\u0131p, zamanlaslar\u0131n\u0131\u0144 kewil-k\u00fayin, arz\u0131w-\u00e1rmanlar\u0131n, qay\u01f5\u0131s\u0131 menen quwan\u0131sh\u0131n, keleshekke bol\u01f5an umt\u0131l\u0131wlar\u0131 menen joqar\u0131 adamgershilikli paz\u0131yletlerin t\u0131n\u0131ms\u0131z j\u0131rlaw\u01f5a hasla jal\u0131qpad\u0131.<\/p>\n<p>Shay\u0131rd\u0131\u0144 d\u00e1slepki j\u0131llar\u0131 jaz\u0131l\u01f5an \u00abHeshqashan\u00bb, \u00abSh\u0131b\u0131\u01f5\u0131 s\u0131nsa sh\u0131nard\u0131\u0144\u00bb lirikal\u0131q qos\u0131qlar\u0131n\u0131\u0144 mazmun\u0131nan zaman\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 \u00e1hmiyetli m\u00e1selelerini\u0144 biri bol\u01f5an paraxatsh\u0131l\u0131q, t\u0131n\u0131shl\u0131q temalar\u0131n\u0131\u0144 s\u00f3z etilgenligin k\u00f3remiz.<\/p>\n<p>Shay\u0131rd\u0131\u0144 \u00abAw\u0131l, aw\u0131l\u00bb, \u00abTall\u0131 ja\u01f5\u0131sta\u01f5\u0131 eske t\u00fasiriwler\u00bb, \u00abTal bol\u0131pt\u0131 tallar\u0131\u00bb poeziyal\u0131q d\u00f3retpelerinde kindik qan\u0131 tam\u01f5an tuw\u0131l\u01f5an jerin jer j\u00e1nneti dep biledi h\u00e1m on\u0131 k\u00fansh\u0131\u01f5\u0131s jolawsh\u0131s\u0131na tan\u0131st\u0131r\u0131wda \u00abTall\u0131 ja\u01f5\u0131s-tuw\u01f5an m\u00e1kan\u0131m, onda jurt ta\u0144 qal\u01f5anday ayr\u0131qshal\u0131q bar dep ayta almayman, biraq ol ja\u01f5alawlar ma\u01f5an elege deyin jer j\u00e1nneti s\u0131yaql\u0131 k\u00f3rinedi\u00bb \u2014 dep jazad\u0131 h\u00e1m us\u0131 pikirin \u00f3zini\u0144 \u00abTuw\u0131l\u01f5an jer\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda poetikal\u0131q qatarlar menen s\u0131patlap beredi:<\/p>\n<p>Shay\u0131rd\u0131\u0144 \u00abBerdaqt\u0131\u0144 duwtar\u0131\u00bb h\u00e1m \u00abSahra b\u00falb\u00faline\u00bb qos\u0131qlar\u0131 klassikal\u0131q \u00e1debiyat\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 maqtan\u0131sh\u0131 bol\u01f5an Berdaq shay\u0131r\u01f5a arnap jaz\u0131lad\u0131 h\u00e1m ull\u0131 shay\u0131rd\u0131\u0144 qol jetpes talant\u0131 maqtan\u0131sh sezimleri menen j\u0131rlanad\u0131.<\/p>\n<ol>\n<li>Yusupov \u00abAyt sen, \u00c1jiniyazd\u0131\u0144 qos\u0131qlar\u0131nan\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda ull\u0131 s\u00f3z zergerini\u0144 t\u00e1\u01f5diri h\u00e1m qos\u0131qlar\u0131 muhabbat h\u00e1m ash\u0131ql\u0131q, ayral\u0131q h\u00e1m hijran azab\u0131nan d\u00f3retilgenligin, \u00e1sirese, shay\u0131rd\u0131\u0144 muhabbatt\u0131 h\u00e1m ana Watand\u0131 ul\u0131\u01f5lawd\u0131\u0144 asqan sheberi bol\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n maqtan\u0131sh sezimleri menen o\u01f5ada t\u00e1sirli s\u00fawretleydi:<\/li>\n<li>Yusupovt\u0131\u0144 \u00abSeksewil\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda da sh\u00f3l dara\u01f5\u0131 seksewil obraz\u0131 us\u0131nday s\u0131patl\u0131 belgileri menen aj\u0131ral\u0131p turad\u0131. Shay\u0131r us\u0131 janl\u0131 t\u00e1biyatt\u0131\u0144 \u00f3zinsheliginen xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 m\u00e1rtlikke h\u00e1m sh\u0131daml\u0131l\u0131qqa tol\u0131 \u00f3mirin k\u00f3z ald\u0131m\u0131z\u01f5a janl\u0131 elesletedi. I. Yusupovt\u0131\u0144 k\u00f3pshilik lirikal\u0131q qos\u0131qlar\u0131nda filosofiyal\u0131q mazmunn\u0131\u0144 k\u00fashli berilgenligi bayqalad\u0131. On\u0131\u0144 \u00abKewil kewilden suw isher\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda adam kewlini\u0144 o\u01f5ada n\u00e1zik ekenligi, h\u00e1tteki, insand\u0131 qorsha\u01f5an janl\u0131 h\u00e1m jans\u0131z t\u00e1biyatt\u0131\u0144 da adam balas\u0131 s\u0131yaql\u0131 biri ekinshisini\u0144 izzet h\u00farmetine, mehrine, itibar\u0131na m\u00fat\u00e1j ekenligi \u00f3z ara sal\u0131st\u0131r\u0131l\u0131p s\u00fawretlenip, juwmaq jasalad\u0131:<\/li>\n<\/ol>\n<p>Shay\u0131rd\u0131\u0144 \u00abTuw\u0131sqanl\u0131q\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131n\u0131\u0144 ideya-tematikas\u0131nda da qan\u0131, jan\u0131, tili h\u00e1m dini bir-birine jaq\u0131n bol\u0131p qoymastan, tariyx\u0131 menen m\u00e1deniyat\u0131 h\u00e1m \u00farp-\u00e1det, d\u00e1st\u00farleri de jaq\u0131n bol\u01f5an xal\u0131qlard\u0131\u0144 tuw\u0131sqanl\u0131q qatnaslar\u0131 joqar\u0131 ul\u0131\u01f5lan\u0131p j\u0131rlanad\u0131:<\/p>\n<p>\u00abAral elegiyalar\u0131\u00bb, \u00abBul jer ele zor bolad\u0131\u00bb, \u00abBazar jol\u0131nda\u00bb, \u00abKorrupciya\u00bb, \u00abBegligi\u0144di buzba sen\u00bb, \u00abAnemiya\u00bb, \u00abT\u0131rnalar\u00bb, \u00abAl\u0131s \u00e1wladlar\u01f5a\u00bb, \u00abBoranl\u0131 keshte\u00bb, \u00abBay\u0131wl\u0131\u01f5a\u00bb \u00abS\u00famelek qaynatqan je\u0144geyge\u00bb, \u00abKorabller qoy\u0131msh\u0131l\u0131\u01f5\u0131nda\u01f5\u0131 eles\u00bb h.t.b. qos\u0131qlar\u0131n\u0131\u0144 ideya-tematikas\u0131nda b\u00fagingi ekologiyal\u0131q mashqalalar menen birge ekonomikal\u0131q, j\u00e1ne de, sociall\u0131q m\u00e1selelerdi de tere\u0144 t\u00fasingen lirikal\u0131q qaharmann\u0131\u0144 kewil-keshirmeleri menen jaq\u0131nnan tan\u0131sam\u0131z. Shay\u0131r \u00abBoranl\u0131 keshte\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda q\u0131s ay\u0131n\u0131\u0144 boranl\u0131 keshinde adam zattan mehir k\u00fatip kelgen janl\u0131 jan\u0131warlar\u01f5a qars\u0131 islegen jaw\u0131zl\u0131q h\u00e1reketleri ash\u0131narl\u0131 ja\u01f5dayda s\u00fawretlenedi.<\/p>\n<p>\u00ab\u00damit ja\u01f5\u0131s\u0131\u00bb (1990) kitab\u0131na kirgen \u00abT\u0131rnalar\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda janl\u0131 t\u00e1biyatt\u0131\u0144 sul\u0131w h\u00e1m erke qus\u0131 t\u0131rnalard\u0131\u0144 suw\u0131 qaytqan d\u00e1ryas\u0131 menen te\u0144izin taslap ketiwi shay\u0131rd\u0131 \u00falken t\u00e1shwishke salad\u0131 h\u00e1m shay\u0131r bul haqq\u0131nda\u01f5\u0131 ruwx\u0131y keshirmelerin monolog formas\u0131nda jetkeredi.<\/p>\n<p>Qos\u0131q so\u0144\u0131nda insan balas\u0131n\u0131\u0144 qanday q\u0131y\u0131n ja\u01f5dayda qalsa da, t\u0131rna s\u0131yaql\u0131 tuw\u0131l\u01f5an jeri menen ana Watan\u0131n taslap ketpesten, sad\u0131q qalatu\u01f5\u0131n\u0131n kewil tuy\u01f5\u0131lar\u0131nan \u00f3tkerip tere\u0144 uqt\u0131rmaqsh\u0131 bolad\u0131:<\/p>\n<p>Shay\u0131r \u00abBay\u0131wl\u0131\u01f5a\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda da ekologiyal\u0131q apatsh\u0131l\u0131qt\u0131\u0144 sebebinen qulaz\u0131p qal\u01f5an aw\u0131llard\u0131, qut\u0131 qashqan t\u00e1biyatt\u0131, adamlar t\u00e1\u01f5dirin sal\u0131st\u0131rmal\u0131 us\u0131lda s\u00e1wlelendiredi.<\/p>\n<p>\u00abKorabller qoy\u0131msh\u0131l\u0131\u01f5\u0131nda\u01f5\u0131 eles\u00bb qos\u0131\u01f5\u0131nda da, b\u00fagingi k\u00fani bar bayl\u0131\u01f5\u0131nan ay\u0131r\u0131l\u0131p, qut\u0131 qash\u0131p ash\u0131narl\u0131 ja\u01f5day\u01f5a t\u00fasken te\u0144izdi\u0144 qulaz\u0131\u01f5an kelbeti d\u00e1l s\u00fawretlengenligin k\u00f3remiz:<\/p>\n<p>Zaman\u0131 menen te\u0144 ayaq qos\u0131p jasa\u01f5an shay\u0131rd\u0131\u0144 \u00abJa\u0144a \u00e1sirge\u00bb, \u00abT\u00fark ul\u0131s\u0131na\u00bb, \u00abPrezident\u00bb, \u00abMustaq\u0131ll\u0131q maydan\u0131nan \u00f3tkende\u00bb h.t.b. qos\u0131qlar\u0131nda ja\u0144a \u00e1sirdi h\u00e1m \u01f5\u00e1rezsiz zamand\u0131 \u00falken quwan\u0131sh penen k\u00fatip al\u01f5an talant iyesini\u0144 hawaz\u0131 sezilip turad\u0131.<\/p>\n<p>H\u00e1zirgi d\u00e1wir qaraqalpaq \u00e1debiyat\u0131nda epikal\u0131q janrd\u0131\u0144 rawajlan\u0131w\u0131nda\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 I. Yusupovt\u0131\u0144 \u00abJoldas mu\u01f5allim\u00bb, \u00abEski fontan ertegi\u00bb \u00abAkaciya g\u00fallegen jerde\u00bb, \u00abAktrisan\u0131\u0144 \u0131\u01f5bal\u0131\u00bb, \u00abGilemshi hayal haqq\u0131nda haq\u0131yqatl\u0131q\u00bb, \u00abDala \u00e1rmanlar\u0131\u00bb, \u00abTumaris\u00bb, \u00abQaraqalpaq haqq\u0131nda s\u00f3z\u00bb \u00abB\u00falb\u00fal uyas\u0131\u00bb, \u00abM\u00e1\u0144gi bulaq\u00bb, \u00abWatan top\u0131ra\u01f5\u0131\u00bb, \u00abM\u00e1melek oy\u00bb, \u00abPoseydonn\u0131\u0144 \u01f5\u00e1zebi\u00bb s\u0131yaql\u0131 birneshe poemalar\u0131 ayr\u0131qsha or\u0131n tutad\u0131.<\/p>\n<p>Shay\u0131rd\u0131\u0144 \u00abTumaris\u00bb (1970) poemas\u0131 tariyx\u0131y adamlar temada jaz\u0131l\u01f5an sh\u0131\u01f5arma. On\u0131\u0144 qaharmanlar\u0131 tariyxta bol\u01f5an adamlar.<\/p>\n<p>Poemada \u00e1yyemgi massagetler patshas\u0131 Tumaristi\u0144 m\u00e1rtlikke tol\u0131 \u00f3mirin ash\u0131wda xal\u0131q aras\u0131nda j\u00fargen a\u0144\u0131z-\u00e1psanalar menen birge \u00e1yyemgi grek tariyxsh\u0131s\u0131 Gerodott\u0131\u0144 \u00abTariyx\u00bb kitab\u0131nda jaz\u0131l\u01f5an tariyx\u0131y \u00e1psanal\u0131q materiallardan sheberlik penen paydalanad\u0131. Poeman\u0131\u0144 juwma\u01f5\u0131nda Tumaris massagetler ald\u0131nda bergen ant\u0131n or\u0131nlap, \u00f3z jaw\u0131 Qayq\u0131s\u0131raw menen bol\u01f5an sawashta je\u0144iske erisedi h\u00e1m on\u0131 \u00f3ltirip, tirisinde qan\u01f5a toyma\u01f5an k\u00f3zlerin qan tol\u0131 meske salad\u0131 h\u00e1m \u00f3z ur\u0131s\u0131na juwmaq jasayd\u0131.<\/p>\n<ol>\n<li>Yusupov dramaturgiya taraw\u0131nda xal\u0131q d\u00e1stan\u0131 tiykar\u0131nda \u00c1.Shamuratov t\u00e1repinen jaz\u0131l\u01f5an \u00abQ\u0131rq q\u0131z\u00bb pyesas\u0131n 1965-j\u0131l\u0131 qayta islep tamashag\u00f3ylerge saw\u01f5a etti. Sonday-aq, shay\u0131r xal\u0131q aw\u0131zeki d\u00f3retpelerine s\u00fayenip \u00ab\u00d3mirbek laqq\u0131\u00bb (1971) h\u00e1m \u00ab\u00c1jiniyaz\u00bb operas\u0131n\u0131\u0144 librettos\u0131n (1973) d\u00f3retti.<\/li>\n<li>Yusupovt\u0131\u0144 \u00ab\u00c1jiniyaz\u00bb operas\u0131n\u0131\u0144 librettos\u0131 (1973) h\u00e1zirgi d\u00e1wirdegi dramaturgiya taraw\u0131n janrl\u0131q formalar menen bay\u0131tqan h\u00e1m on\u0131\u0144 avtor\u0131n sheber dramaturg s\u0131pat\u0131nda tan\u0131tqan e\u0144 jaqs\u0131 dramal\u0131q sh\u0131\u01f5armas\u0131 bold\u0131. Bul libretto negizinde kompozitor N. Muxameddinov birinshi qaraqalpaq operas\u0131n d\u00f3retti h\u00e1m bul opera 1987-j\u0131l\u0131 teatr saxnas\u0131nda qoy\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>MEN ABAYDI YADQA BILGEN XALIQPAN<\/strong><\/p>\n<p>(28-may 1971-j\u0131l, Alma-Atada Abayd\u0131\u0144 125 j\u0131ll\u0131q<\/p>\n<p>merekesinde oq\u0131l\u01f5an qos\u0131q)<\/p>\n<p>Men Abayd\u0131 yadqa bilgen xal\u0131qpan\u2026<\/p>\n<p>\u00c1miw boy\u0131 tuw\u0131p \u00f3sken top\u0131ra\u01f5\u0131m,<\/p>\n<p>Sizi\u0144 menen bir putaqlas jap\u0131ra\u01f5\u0131m.<\/p>\n<p>Kewlim ash\u0131q \u2014 aqsham\u0131 joq jar\u0131q ta\u0144, \u2014<\/p>\n<p>Men Abayd\u0131 yadqa bilgen xal\u0131qpan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sh\u0131\u01f5\u0131s tawda sh\u0131qqan Abay j\u0131rlar\u0131,<\/p>\n<p>K\u00f3p ja\u0144\u01f5\u0131rtqan qaraqalpaq q\u0131rlar\u0131n,<\/p>\n<p>Berda\u01f5\u0131mn\u0131\u0144 qos\u0131\u01f5\u0131na qos\u0131l\u0131p,<\/p>\n<p>Qula\u01f5\u0131ma birge shertken s\u0131rlar\u0131n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>K\u00f3sh art\u0131nda as\u0131q oynap jas\u0131mda,<\/p>\n<p>Tariyxtan s\u00e1l keshewillep qal\u0131ppan,<\/p>\n<p>Bilim bar dep eskermepmen bas\u0131nda, \u2014<\/p>\n<p>\u00d3le\u0144 s\u00f3zge \u00f3zim biraq al\u0131qpan, \u2014<\/p>\n<p>Men Abayd\u0131 yadqa bilgen xal\u0131qpan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Birge bast\u0131q tariyx jol\u0131n aq\u0131r\u0131n,<\/p>\n<p>Qansha uzaq jol\u0131 bolsa t\u00fayeni\u0144.<\/p>\n<p>\u00abQaraqalpaqlar \u2014 dalan\u0131\u0144 bas aq\u0131n\u0131\u00bb, \u2014<\/p>\n<p>Dep aytqan \u01f5oy ull\u0131 Shoqan jiyenim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bax\u0131t izlep bir qatepke j\u00fak bas\u0131p,<\/p>\n<p>Babalard\u0131\u0144 at\u0131 sharshap-shal\u0131qqan.<\/p>\n<p>Domb\u0131ra\u0144a duwtar\u0131m tur juplas\u0131p,<\/p>\n<p>J\u0131rlasqanda j\u0131r\u0131\u0144a d\u0131m qan\u0131qqan,<\/p>\n<p>Men Abayd\u0131 yadqa bilgen xal\u0131qpan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0131ne b\u00fagin bax\u0131t eli dala\u0144 tur,<\/p>\n<p>Ke\u0144 dalan\u0131 keneldirgen adam tur.<\/p>\n<p>Jeri\u0144 jaq\u0131n \u00abj\u00e1nnet\u00bb degen u\u01f5\u0131m\u01f5a,<\/p>\n<p>Abay a\u01f5a a\u0144sap ketken zaman bul.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dilmashs\u0131z-aq, qazaqsha\u01f5a qan\u0131qqan.<\/p>\n<p>K\u00fay t\u0131\u0144lay\u0131q, domb\u0131ra\u0144d\u0131 ala bar.<\/p>\n<p>Sen Abayd\u0131\u0144 birer s\u00f3z\u0131n um\u0131tsa\u0144,<\/p>\n<p>Men aytay\u0131n, kel de mennen sorap al.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tegimiz bir eris-arqaw shal\u0131sqan,<\/p>\n<p>M\u0131yr\u0131m s\u00fatin bir emishekten emisken,<\/p>\n<p>Tar qursaqta tay \u01f5unanday tebisken,<\/p>\n<p>Xanalas\u0131m qazaq eli, shar\u0131qlan!<\/p>\n<p>Men Abayd\u0131 a\u01f5a tutqan xal\u0131qpan.<\/p>\n<p><strong>SAW BOL, TATARSTAN!<\/strong><\/p>\n<p>(Tatar \u00e1debiyat\u0131 h\u00e1m iskusstvos\u0131n\u0131\u0144 Qaraqalpaqstanda\u01f5\u0131 k\u00fanlerini\u0144 ash\u0131l\u0131w saltanat\u0131nda oq\u0131l\u01f5an qos\u0131q)<\/p>\n<p>Qanday jaqs\u0131 \u00abnind\u00e1y \u00e1yb\u00e1t\u00bb bol\u01f5an,<\/p>\n<p>Bizdi izlep, tam\u0131r quw\u01f5an\u0131\u0144!<\/p>\n<p>At sab\u0131lt\u0131p keldi\u0144 al\u0131s joldan,<\/p>\n<p>Raxmet sa\u01f5an, tuw\u01f5an\u0131m!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kel, murt\u0131md\u0131 \u00faykep murtlar\u0131\u0144a,<\/p>\n<p>Baw\u0131r\u0131ma bas\u0131p s\u00fayeyin.<\/p>\n<p>K\u00f3p bol\u01f5anb\u0131z seni\u0144 jurtlar\u0131\u0144da,<\/p>\n<p>H\u00farmetine bir bas iyeyin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sayran etip Qazan artlar\u0131nda,<\/p>\n<p>Sh\u00far\u00e1leni\u0144 to\u01f5aylar\u0131nda,<\/p>\n<p>Sabantoyda sh\u00e1b\u00e1t\u00e1 \u0131shq\u0131\u0144da,<\/p>\n<p>T\u0131rmasqanb\u0131z ba\u01f5analarda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u00e1m s\u00faqlan\u0131p Kama boy\u0131nda\u01f5\u0131,<\/p>\n<p>Industriya juld\u0131zlar\u0131na,<\/p>\n<p>Oyla\u01f5anman, q\u00fadiret bar bolsa,<\/p>\n<p>Us\u0131 sh\u0131\u01f5ar dep \u00f3zi sir\u00e1.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Saq\u0131y Quyash ozal bas\u0131nda,<\/p>\n<p>Nur\u0131 t\u00fasip, bax\u0131t bergen el.<\/p>\n<p>Da\u0144ql\u0131 Volga \u2014 Edil ja\u01f5as\u0131nda,<\/p>\n<p>Shalq\u0131p \u01f5ana d\u00e1wran s\u00fargen el!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Raxmet sa\u01f5an, seni\u0144 j\u00fazleri\u0144nen,<\/p>\n<p>K\u00f3rdik nur\u0131n xalq\u0131\u0144 j\u00faregini\u0144.<\/p>\n<p>\u00c1tir suw\u0131 a\u0144q\u0131r kiyimi\u0144nen,<\/p>\n<p>K\u00f3k sh\u00f3bi\u0144ni\u0144, jer jelegini\u0144.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00cdr\u01f5al\u0131w\u0131n bol\u0131q, buwdaylard\u0131\u0144,<\/p>\n<p>Qaynawlar\u0131n da\u0144ql\u0131 Qazann\u0131\u0144,<\/p>\n<p>Qara\u01f5ayl\u0131 qal\u0131\u0144 to\u01f5aylard\u0131\u0144,<\/p>\n<p>Xosh iyisin, s\u0131ld\u0131rawlar\u0131n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1nkeylerdi\u0144 anal\u0131q miyrimin,<\/p>\n<p>S\u00e1ydash saz\u0131n, Toqay j\u0131rlar\u0131n,<\/p>\n<p>Kewillerdi m\u00e1ftun etetu\u01f5\u0131n,<\/p>\n<p>Edil boy\u0131n\u0131\u0144 sanduw\u01f5ashlar\u0131n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Al\u0131p keldi\u0144 bizi\u0144 elimizge,<\/p>\n<p>\u00cdshq\u0131\u0144\u0131zde jan\u0131w\u0131m\u0131z ush\u0131n.<\/p>\n<p>Bir \u00f3mirge kewil t\u00f3rimizde,<\/p>\n<p>Sheshek at\u0131p qal\u0131w\u0131\u0144\u0131z ush\u0131n!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Turm\u0131s us\u0131lay shadl\u0131qqa tols\u0131n,<\/p>\n<p>Sh\u0131n bax\u0131tt\u0131\u0144 sul\u0131w bostan\u0131.<\/p>\n<p>Juld\u0131z\u0131\u0144 b\u00e1rha joqar\u0131 bols\u0131n,<\/p>\n<p>Saw bol, gozzal Tatarstan\u0131m!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>MEN S\u00daYEMEN Q\u00cdR\u01f4IZDI\u0143 ALA TAW\u00cdN<\/strong><\/p>\n<p>N\u0131q tart\u0131p aq boz \u00faydi\u0144 \u00fazik baw\u0131n,<\/p>\n<p>T\u00e1biyat toylap atqan g\u00fare\u0144 aw\u0131l\u2026<\/p>\n<p>Adamzatt\u0131\u0144 bir biyik \u00e1rman\u0131nday,<\/p>\n<p>Men s\u00fayemen q\u0131r\u01f5\u0131zd\u0131\u0144 Ala taw\u0131n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kewlimde men Toqta\u01f5\u0131l, Sh\u0131\u0144\u01f5\u0131s bol\u0131p,<\/p>\n<p>Q\u0131yal\u0131m g\u00fal teredi bir q\u0131z bol\u0131p,<\/p>\n<p>Ala taw, seni k\u00f3rsem quwan\u01f5annan,<\/p>\n<p>Kete jazlap turaman q\u0131r\u01f5\u0131z bol\u0131p.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3ytkeni, bul tawlard\u0131\u0144 h\u00e1r t\u00f3besi,<\/p>\n<p>Tuw\u0131sqanl\u0131q, dosl\u0131qt\u0131\u0144 \u00abnar t\u00f3besi\u00bb.<\/p>\n<p>Jasas\u0131n, Ala tawd\u0131 biyikletken,<\/p>\n<p>Q\u0131r\u01f5\u0131zlard\u0131\u0144 qol jetpes m\u00e1rtebesi!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Taw berip, \u0131r\u0131s q\u0131m\u0131z\u0131n aqt\u0131rar ma,<\/p>\n<p>Ol tawd\u0131 \u0131\u01f5bal nur\u0131 jaqt\u0131rar ma,<\/p>\n<p>Jer sul\u0131w\u0131, el bax\u0131t\u0131 egiz kelip,<\/p>\n<p>Gez kelgenge bul bax\u0131t tapt\u0131rar ma.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Betond\u0131 asaw suw\u01f5a noqta q\u0131l\u01f5an,<\/p>\n<p>GES leri toq juw\u0131rtqan Toqta\u01f5uldan.<\/p>\n<p>J\u0131lq\u0131s\u0131 suw\u01f5a qosa juld\u0131z iship,<\/p>\n<p>Qoylar\u0131 taw bult\u0131nday aqtar\u0131l\u01f5an.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tuw\u0131sqan el bax\u0131t\u0131 zeyin ash\u0131p,<\/p>\n<p>Sh\u0131\u0144 bas\u0131nda kuyashqa jaq\u0131nlas\u0131p,<\/p>\n<p>\u00abJasas\u0131n Ja\u0144a zaman, ja\u0144a adam!\u00bb<\/p>\n<p>Dep baq\u0131r\u01f5\u0131m keledi kewlim tas\u0131p.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zamanlarda t\u00farli k\u00f3z qaras bol\u0131p,<\/p>\n<p>Ne d\u00e1wirler \u00f3tpedi talas bol\u0131p.<\/p>\n<p>Ala taw, m\u0131\u0144lap j\u0131llar q\u0131r\u01f5\u0131z seni<\/p>\n<p>Qor\u01f5a\u01f5an q\u00fadiretl\u0131 Manas bol\u0131p.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tar keshiwde qars\u0131 al\u0131p talay jawd\u0131,<\/p>\n<p>Xal\u0131q tawdan, taw xal\u0131qtan pana tawd\u0131.<\/p>\n<p>Q\u0131r\u01f5\u0131zd\u0131 t\u00e1\u01f5dir taslap ketkende de,<\/p>\n<p>Q\u0131r\u01f5\u0131z taslap ketpegen Alatawd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bul tawlar endi k\u00f3rse\u0144 ba\u01f5\u0131 bostan,<\/p>\n<p>M\u00e1ngilik bax\u0131t, shadl\u0131q otar basqan.<\/p>\n<p>Taw\u01f5a ja\u01f5\u0131p alt\u0131n d\u00e1wran shamsh\u0131ra\u01f5\u0131n,<\/p>\n<p>G\u00farkirey ber, tuw\u0131sqan Q\u0131r\u01f5\u0131zstan!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Alasha suw g\u00farildep tasar eken,<\/p>\n<p>Atl\u0131 q\u0131zday s\u0131\u0144q\u0131ldap qashar eken,<\/p>\n<p>Ala taw, nege sonsha sul\u0131w desem,<\/p>\n<p>Q\u0131r\u01f5\u0131z degen sul\u0131w xal\u0131q jasar eken.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ala taw, sen d\u00fanyada bir ekense\u0144,<\/p>\n<p>Taw bol\u0131p uy\u0131p qal\u01f5an j\u0131r ekense\u0144.<\/p>\n<p>Qulap ketpey seni q\u00e1ytip tur desem,<\/p>\n<p>Q\u0131r\u01f5\u0131zlar\u01f5a s\u00fayenip tur ekense\u0144.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>TUWISQANLIQ<\/strong><\/p>\n<p>Tariyxlar\u01f5a g\u00fawal\u0131 s\u00f3z,<\/p>\n<p>H\u00e1r bir d\u00e1rtke dawal\u0131 s\u00f3z,<\/p>\n<p>Kiyeli s\u00f3z, duwal\u0131 s\u00f3z:<\/p>\n<p>\u00abTuw\u0131sqanl\u0131q, tuw\u0131sqanl\u0131q!\u00bb<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ar-nam\u0131s, h\u00fajdan\u0131 sherik,<\/p>\n<p>Mal\u0131 menen jan\u0131 sherik,<\/p>\n<p>Tam\u0131r\u0131nda qan\u0131 sherik,<\/p>\n<p>Qanalasl\u0131 tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir oshaqqa ot jaqt\u0131r\u01f5an,<\/p>\n<p>Bir jaylawda mal baqt\u0131r\u01f5an,<\/p>\n<p>Toy, laz\u0131m\u01f5a at shapt\u0131r\u01f5an<\/p>\n<p>\u01f4ar\u01f5a tam\u0131r tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir tand\u0131r\u01f5a nan japt\u0131r\u01f5an,<\/p>\n<p>M\u00fat\u00e1j zat\u0131\u0144d\u0131 tapt\u0131r\u01f5an,<\/p>\n<p>Biymezgil esik qaqt\u0131r\u01f5an<\/p>\n<p>Tuw\u0131sqanl\u0131q, tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ull\u0131 rus baw\u0131rman\u0131m,<\/p>\n<p>Al\u01f5an isti\u0144 aw\u0131rman\u0131n.<\/p>\n<p>Asqar taw\u0131m, men\u0131\u0144 jan\u0131m \u2014<\/p>\n<p>Aybatl\u0131 s\u00f3z tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ja\u0144a \u00e1wlad\u0131 Berdaqlard\u0131\u0144<\/p>\n<p>Taras da\u0144q\u0131n ardaqlar d\u0131m.<\/p>\n<p>Baxt\u0131n qaraqalpaqlard\u0131\u0144<\/p>\n<p>B\u00e1lent etken tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3zbekti \u00f3z a\u01f5am etken,<\/p>\n<p>Ull\u0131 bax\u0131t inam etken,<\/p>\n<p>Bir qazanda as demletken<\/p>\n<p>Baw\u0131r basqan tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Suw\u0131md\u0131 sa\u01f5alas etken,<\/p>\n<p>Elimdi aralas etken,<\/p>\n<p>T\u00farkmenge namalas etken<\/p>\n<p>\u01f4ardash\u0131 k\u00f3p tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qazaqlard\u0131 tay soy\u01f5\u0131z\u01f5an,<\/p>\n<p>Q\u0131r\u01f5\u0131zlar\u01f5a qoy soy\u01f5\u0131z\u01f5an,<\/p>\n<p>\u00day tiktirip, bas qoy\u01f5\u0131z\u01f5an<\/p>\n<p>Tuw\u0131sqanl\u0131q, tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Lenin ja\u0144adan k\u00fash bergen,<\/p>\n<p>Jaylaw\u01f5a ke\u0144 \u00f3ris bergen,<\/p>\n<p>Al\u0131p \u00f3tken je\u0144islerden<\/p>\n<p>Q\u00fadiretli k\u00fash tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>As\u0131l\u01f5anda jaw ja\u01f5adan,<\/p>\n<p>Shaq\u0131r\u01f5anda ana \u2014 Watan,<\/p>\n<p>Tuw\u0131l\u01f5anday bir anadan,<\/p>\n<p>Jaw\u01f5a shapqan tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jer qoz\u01f5al\u0131p, bolsa apat,<\/p>\n<p>Sh\u00e1h\u00e1rlerdi q\u0131lsa opat.<\/p>\n<p>Ja\u0144a Tashkent bol\u0131p abat,<\/p>\n<p>Qala sal\u01f5an tuw\u0131sqanl\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00e1ryan\u0131 d\u00e1rya\u01f5a qosqan,<\/p>\n<p>Kosmost\u0131\u0144 t\u00fa\u0144ligin ashqan,<\/p>\n<p>Bir semya awqamlasqan,<\/p>\n<p>M\u00e1\u0144gi jasa, tuw\u0131sqanl\u0131q!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Ibray\u0131m Yusupov XX \u00e1sir qaraqalpaq \u00e1debiyat\u0131n\u0131\u0144 ideya-tematikal\u0131q, janrl\u0131q h\u00e1m k\u00f3rkemlik jaqtan h\u00e1r t\u00e1repleme bay\u0131p, rawajlan\u0131w\u0131na salmaql\u0131 \u00fales qosqan elimizdi\u0144 belgili shay\u0131r\u0131 Ibray\u0131m Yusupov bol\u0131p tab\u0131lad\u0131. I. Yusupovt\u0131\u0144 poeziyas\u0131 \u00d3zbekstan xal\u0131q shay\u0131r\u0131 Zulfiya Israilovan\u0131\u0144 s\u00f3zi menen aytqanda: \u00abQaraqalpaq hawaz\u0131\u00bb bol\u0131p xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 j\u00fareginen tere\u0144 or\u0131n ald\u0131. Yusupov 1929-j\u0131l\u0131 5-mayda Sh\u0131mbay qalas\u0131na jaq\u0131n jerdegi Azat aw\u0131l\u0131nda \u00f3z d\u00e1wirini\u0144 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-434","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":437,"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/434\/revisions\/437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/janubiyorol.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}